Το πρόβλημα: μια αγωγή σχεδόν έξι δεκαετιών που εξακολουθούσε να επιβαρύνει το ακίνητο
Κατά τον έλεγχο των τίτλων ενός ακινήτου στην Αττική διαπιστώθηκε ότι στα βιβλία διεκδικήσεων εξακολουθούσε να εμφανίζεται εγγεγραμμένη αγωγή η οποία είχε ασκηθεί κατά τη δεκαετία του 1960. Μολονότι είχαν περάσει σχεδόν έξι δεκαετίες, η σχετική εγγραφή δεν είχε διαγραφεί ούτε υπήρχε καταχωρισμένη πληροφορία για την έκβαση της δίκης.
Η ύπαρξη μιας παλαιάς αγωγής στα βιβλία αποτελεί στοιχείο που εμφανίζεται στον νομικό έλεγχο του ακινήτου. Μπορεί, επομένως, να προκαλέσει επιφυλάξεις σε υποψήφιους αγοραστές και πιστωτικά ιδρύματα, να δυσχεράνει τη χρηματοδότηση ή ακόμη και να εμποδίσει την ολοκλήρωση μιας μεταβίβασης.
Το ιστορικό της υπόθεσης
Η αγωγή είχε ασκηθεί ενώπιον του αρμόδιου δικαστηρίου της Αττικής και αφορούσε μία εδαφική λωρίδα επιφάνειας λίγων τετραγωνικών μέτρων, όμορη με ακίνητο που σήμερα αποτελεί αυτοτελή κάθετη ιδιοκτησία. Ο ενάγων της παλαιάς υπόθεσης ισχυριζόταν ότι είχε αποβληθεί από τη νομή της συγκεκριμένης έκτασης και ζητούσε την αναγνώρισή του ως νομέα, την απόδοση της νομής και την απαγόρευση μελλοντικών διαταράξεων.
Η αγωγή καταχωρίστηκε στα βιβλία διεκδικήσεων κατά τη δεκαετία του 1960. Ωστόσο, από την εγγραφή της και για χρονικό διάστημα σχεδόν έξι δεκαετιών δεν είχε εκδοθεί απόφαση, δεν είχε σημειωθεί οποιαδήποτε έκβαση της δίκης και δεν προέκυπτε ότι ο τότε ενάγων είχε προβεί σε οποιαδήποτε διαδικαστική πράξη.
Ο σημερινός ιδιοκτήτης, ως ειδικός διάδοχος του αρχικού εναγομένου, είχε προφανές έννομο συμφέρον να επιδιώξει τη διαγραφή της, ώστε η πραγματική και νομική κατάσταση του ακινήτου να αποτυπώνεται ορθά στα δημόσια βιβλία.
Η νομική ενέργεια
Για την αντιμετώπιση του προβλήματος κατατέθηκε αίτηση ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, κατά τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας, με αίτημα τη διαγραφή της παλαιάς αγωγής από τα βιβλία διεκδικήσεων.
Νομική βάση της αίτησης αποτέλεσε το άρθρο 220 παρ. 2 ΚΠολΔ. Σύμφωνα με τη διάταξη αυτή, όταν μια αγωγή που έχει εγγραφεί στα βιβλία διεκδικήσεων είναι φανερά αβάσιμη, το δικαστήριο μπορεί να διατάξει τη διαγραφή της. Μετά την πάροδο δεκαετίας από την κατάθεση, η διαγραφή μπορεί να διαταχθεί ακόμη και χωρίς κλήτευση εκείνου που είχε καταθέσει την αγωγή, εφόσον η κλήτευσή του είναι δύσκολη.
Η κρίση του Δικαστηρίου
Το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι από την κατάθεση της αγωγής είχαν παρέλθει σχεδόν έξι δεκαετίες χωρίς να πραγματοποιηθεί καμία διαδικαστική πράξη από την πλευρά του ενάγοντος. Η τόσο μακρά αδράνεια κρίθηκε ότι υπερέβαινε κατά πολύ κάθε εύλογο χρονικό διάστημα και αποτελούσε σοβαρή ένδειξη ότι η αγωγή είχε εγκαταλειφθεί.
Ιδιαίτερη σημασία είχε το γεγονός ότι δεν είχε εκδοθεί απόφαση επί της αγωγής και δεν είχε καταχωριστεί στο περιθώριο των βιβλίων διεκδικήσεων καμία σημείωση από την οποία να προκύπτει η έκβαση της δίκης. Παράλληλα, η παλαιά εκκρεμότητα δεν είχε δηλωθεί κατά την έναρξη της κτηματογράφησης.
Το Δικαστήριο έκρινε ότι συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις για να χαρακτηριστεί η αγωγή φανερά αβάσιμη λόγω της επί σχεδόν έξι δεκαετίες εγκατάλειψής της. Αναγνώρισε, επίσης, ότι ο σημερινός ιδιοκτήτης είχε έννομο συμφέρον να ζητήσει τη διαγραφή, καθώς η εγγραφή αφορούσε άμεσα την ιδιοκτησία του.
Με πρόσφατη απόφασή του, το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών έκανε δεκτή την αίτηση και διέταξε τη διαγραφή της αγωγής από τα βιβλία διεκδικήσεων.
Η σημασία της υπόθεσης
Μια παλαιά εγγραφή δεν παύει αυτομάτως να παράγει πρακτικά προβλήματα μόνο επειδή πέρασαν πολλά χρόνια.
Η επιτυχής διαγραφή της προστατεύει την εμπορική αξία του ακινήτου, ενισχύει την ασφάλεια των συναλλαγών και επιτρέπει στον ιδιοκτήτη να αξιοποιήσει την περιουσία του χωρίς αδικαιολόγητα βάρη του παρελθόντος.
Δείτε επίσης τον οδηγό μας για το Κτηματολόγιο και τη διόρθωση αρχικών εγγραφών, καθώς και το hub για το δίκαιο ακινήτων.